Côn trùng là gì? Đặc điểm nhận dạng và vai trò của côn trùng

Côn trùng là gì

Bạn có biết rằng côn trùng là nhóm chiếm số lượng lớn nhất trong thế giới động vật. Ước tính hiện nay trên hành tinh của chúng ta có hơn 1 triệu loài côn trùng. Vậy côn trùng là gì? Chúng có đặc điểm nhận dạng như thế nào và vai trò cũng như tác hại của chúng đối với con người, thiên nhiên như thế nào? Mời bạn cùng theo dõi ngay trong bài viết sau đây nhé.

Côn trùng là gì

Côn trùng là gì?

Côn trùng có tên tiếng Anh là Insecta là loài động vật thân mềm ngành không xương sống, có cấu tạo xương ngoài bằng kitin. Côn trùng có thể sống trong mọi điều kiện môi trường khác nhau từ ao hồ, sông, suối, cây cối, đất, sa mạc, rừng, biển,…

Hiện nay, có hơn 1 triệu loài côn trùng trên hành tinh của chúng ta, chiếm gần 78% tổng số loài trong thế giới động vật đã biết. Tuy nhiên chỉ có khoảng 0,1% các loài côn trùng có lợi cho con người. Còn lại là các côn trùng nguy hiểm, chúng là vật trung gian truyền bệnh, phá hoại mùa màng, tài sản con người cực kỳ nguy hiểm.

Côn trùng có kích thước nhỏ bé, một số loài sở hữu đôi chân linh hoạt, di chuyển cực nhanh và một số loài có cánh và có thể bay từ nơi này đến nơi khác thật dễ dàng. Đây cũng là nguyên nhân khiến côn trùng có mặt ở khắp mọi nơi. Bên cạnh đó, thêm nguyên nhân khiến các loài côn trùng chiếm số lượng đông đảo chính là chúng rất mắn đẻ, tốc độ sinh sản nhanh với số lượng nhiều đã giúp chúng chiếm số lượng nhiều nhất trong loài động vật.

Đặc điểm của côn trùng

Những loài động vật nào sẽ được xếp vào nhóm côn trùng, cần phải dựa vào đặc điểm nhận dạng của chúng. Cơ thể của côn trùng được chia làm 3 phần: Phần đầu, ngực và bụng. Kích thước cơ thể của côn trùng khá nhỏ bé chỉ dài từ 1mm –  18mm. Kích thước cơ thể nhỏ, lượng thức ăn cần nạp vào cơ thể cũng ít chính vì thế chúng có thể tồn tại thuận lợi cho mọi điều kiện môi trường khác nhau.

Côn trùng là gì

Đặc điểm phần đầu của côn trùng:

Phần đầu:

Phần đầu nằm ở vị trí phía trước của cơ thể. Phần đầu bao gồm mắt, miệng và râu.

  • Phần mắt: Gồm có mắt đơn và mắt kép. Mắt đơn dùng để phân biệt sáng và tối. Trong khi mắt kép được cấu tạo từ hàng triệu thấu kính nhỏ, giúp chúng có thể quan sát rõ nét và 360 độ khiến chúng trở thành loài động vật có thị giác tốt nhất trong tất cả các loài.
  • Phần miệng: Phức tạp tùy thuộc vào từng loại côn trùng. Chúng có thể có thêm những công cụ khác nhau để giúp chúng tiếp cận thức ăn. Ví dụ như loài muỗi, bọ xít phần miệng của chúng là chiếc ống hút dài có thể đâm thủng thân cây, da động vật để hút chất dinh dưỡng.
  • Phần râu: Được phân chia thành các đoạn rõ ràng. Râu của côn trùng có chức năng xác định âm tanh, rung động xung quanh môi trường.

Côn trùng là gì

Phần ngực

Phần ngực nằm vị trí ở giữa cơ thể. Phần ngực côn trùng gồm có cánh, chân và các cơ.

  • Phần cánh: Cánh của côn trùng có nhiều hình dạng, kích thước khác nhau. Ví dụ như loài bướm sẽ sởhữu đôi cánh sặc sỡ với nhiều màu sắc. Một số loài côn trùng khác sở hữu đôi cánh mỏng, nhẹ, trong suốt giúp chúng bay nhanh hơn.
  • Phần chân: Chân của côn trùng có cấu tạo đa dạng tùy theo đặc điểm của từng loài giúp chúng thích nghi với môi trường sống. Ví dụ như loài châu chấu có đôi chân mạnh khỏe giúp chúng bậc nhảy thật dễ dàng, gián có đôi chân có độ ma sát cao nên chúng có thể bò trên tường, ong có đôi chân gắn với chiếc giỏ giúp chúng giữ phấn hoa.

Phần bụng

Phần bụng nằm ở vị trí cuối cùng của cơ thể chứa nội tạng là các cơ quan quan trọng của cơ thể như cơ quan tiêu hóa (dạ dày, ruột), cơ quan bài tiết và cơ quan sinh sản. Côn trùng sở hữu cơ quan tiêu hóa hoàn chỉnh, chúng có khả năng dự trữ nước trong cơ thể tạo điều kiện sinh tồn trong điều kiện khắc nghiệt. Cơ quan sinh sản của côn trùng cũng là điều đặc biệt, chúng có khả năng sinh sản cao, côn trùng đẻ trứng với số lượng lớn. Trứng sẽ thành ấu trùng sau đó thành nhộng và cuối cùng là thành côn trùng.

Vai trò của côn trùng

Côn trùng chiếm số lượng lớn trong thế giới động vật chính vì thế chúng giữ vai trò cực kỳ lớn trong việc cân bằng hệ sinh thái. Ngoài ra, 0.1% số loài côn trùng là có ích cho con người, trong khi hầu hết chúng đều có hại gây ra dịch bệnh, phá hoại mùa màng, tài sản của con người.

Tác hại của côn trùng

Côn trùng chiếm số lượng lớn và thường sống theo bầy đàn chính vì thế chúng có thể tàn phá mùa màng gây mất mùa, thất thoát lương thực rất lớn. Hằng năm, ngành công nghiệp luôn đưa ra các giải pháp để chống lại tác hại của côn trùng, ngăn chặn sự tấn công của sâu, bọ, rầy nâu. Nhưng chúng thật sự rất khó trị, vì tốc độ sinh sản rất nhanh, khó có thể tiêu diệt tận gốc, chúng có thể quay lại vào mùa màng tiếp theo. Chính vì thế cần có giải pháp tiêu diệt chúng lâu dài nhưng cũng cần đảm bảo an toàn sức khỏe và sự trong lành của môi trường.

Côn trùng là gì

Một số loài côn trùng chính là tác nhân gây ra các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Đặc tính sống của loài côn trùng thích nơi ẩm thấp, dơ bẩn, hôi thối khi chúng di chuyển bám vào thức ăn, đồ dùng của con người sẽ mang theo mầm bệnh. Các bệnh truyền nhiễm do côn trùng gây ra phổ biến là tiêu chảy, kiết lỵ, viêm phổi, ho, sốt, phát ban,…

Tác hại của côn trùng gây ra chưa dừng lại ở mùa màng và sức khỏe của con người. Tài sản của con người cũng bị côn trùng phá hoại nghiêm trọng. Đơn cử là mối mọt, chúng có sở thích ăn gỗ nên có thể phá hủy công trình, nhà cửa, nội thất cực kỳ nghiêm trọng.

Lợi ích của côn trùng

Một số loài côn trùng mang lại lợi ích cho con người đặc biệt là ngành nông nghiệp. Các loài như: Ong, bướm khi lấy mật sẽ tạo ra quá trình giao phấn tự nhiên, giúp cây kết trái, tăng năng suất hơn. Trong quá trình lấy mật ở hoa đực, phấn hoa đực sẽ bám vào chân chúng. Khi lấy mật ở hoa cái, phấn của hoa đực sẽ rơi bào hoa cái từ đó hình thành quả một cách tự nhiên.

Côn trùng là gì

Các sản phẩm từ côn trùng tạo ra mang giá trị lớn. Có thể kể đến như mật ong, sáp hay tơ tằm. Mật ong là loại thực phẩm dinh dưỡng rất có giá trị, ngoài ra còn có sữa ong chúa được chế biến thành thuốc hay thực phẩm chức năng. Tơ tằm cũng là sản phẩm mang lại giá trị thương mại cao, các loại tơ lụa chiếm giá trị cao trong thị trường vải vóc do đó mang lợi lợi ích kinh tế rất lớn cho ngành nuôi dệt tơ tằm.

Một số loài côn trùng là thiên địch chống lại các loại côn trùng gây hại cho mùa màng như bọ rùa, chuồn cỏ, bọ ngựa,… thức ăn của chúng là trứng côn trùng hay sâu non. Loài ong mắt đỏ, ong kén có tập tính đẻ trứng vào trứng của sâu hay cơ thể sâu non. Sau khi ong non nở sẽ ăn luôn trứng hay sâu non đó. Nhờ có các loại côn trùng có lợi, bạn có thể tiêu diệt côn trùng gây hại mà không cần dùng đến thuốc hóa học, đảm bảo lương thực xanh sạch, môi trường trong lành hơn.

Côn trùng thực sự là loài động vật thú vị, chiếm số lượng lớn góp phần làm đa dạng sinh học. Ngoài những loài côn trùng gây hại cần tiêu diệt thì các loài côn trùng có ích vẫn mang lại lợi ích rất lớn cho con người. Hy vọng với những chia sẻ vừa rồi đã giúp bạn thêm hiểu hơn về các loại côn trùng. Chúc các bạn luôn vui!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0907568123
19003447
Zalo: 0907568123